CA 15 3
Fot.: Unsplash.com

Marker nowotworowy CA 15 – 3 to glikoproteina wytwarzana w komórkach gruczołu piersiowego. Zwiększone stężenia markera zaobserwować można w przebiegu raka piersi, dlatego badanie poziomu markera wykonywane jest u kobiet ze zdiagnozowanym rakiem sutka. Oznaczenia te mają na celu przede wszystkim monitorowanie skuteczności terapii, nie służą natomiast zdiagnozowaniu choroby.

Jak można zdiagnozować raka piersi?

diagnostyka raka piersi
Fot.: Unsplash.com

Nowotwór złośliwy piersi to schorzenie występujące u kobiet młodych, jak i w starszym wieku. Podejrzenie raka piersi może nasunąć występowanie takich zmian w wyglądzie piersi jak:

  • obecność guzów
  • zmiana wielkości lub kształtu piersi
  • wciągnięcie brodawki
  • pojawienie się krwawienia lub nietypowej wydzieliny z brodawki
  • zaczerwienienie i zgrubienie skóry
  • guz widoczny pod powierzchnią skóry lub wyczuwalny palpacyjnie
  • powiększenie pachowych węzłów chłonnych

W celu zdiagnozowania raka piersi wykonywane są w pierwszej kolejności badania obrazowe, takie jak USG piersi lub mammografia. W dalszej kolejności wykonywana jest biopsja zmiany nowotworowej, czyli pobranie materiału do badań mikroskopowych.

Co to jest marker CA 15 – 3?

Antygen 15-3 (CA 15-3) służy do monitorowania raka piersi. Antygen CA 15-3 jest białkiem uwalnianym do krwiobiegu przez niektóre rodzaje nowotworów. Mimo, że rak piersi jest ściśle związany ze wzrostem antygenu CA 15-3, jest on także związany z innymi chorobami nowotworowymi i nienowotworowymi. CA 15-3 jest jedną z kilku substancji sklasyfikowanych jako markery nowotworowe, których stężenia mogą wzrosnąć w miarę postępu nowotworu i zmniejszania się wówczas, gdy guz reaguje na leczenie raka. CA 15-3 jest jednym z kilku markerów nowotworowych stosowanych do monitorowania osób z zaawansowanym rakiem piersi (znanym również jako przerzutowy rak piersi).

CA 15-3 jest antygenem występującym normalnie w tkance piersi. Wraz z niekontrolowanym namnażaniem się komórek nowotworowych, dochodzi do zwiększenia poziomu CA 15 – 3 we krwi.

Nie wszystkie nowotwory piersi przyczyniają się do zwiększenia poziomu CA 15-3 i dotyczy to zwłaszcza raka piersi we wczesnym stadium, w którym mniej niż połowa pacjentów wykazuje zwiększenie wartości CA 15-3. Natomiast nawet 80% osób z przerzutowym rakiem piersi ma większy  poziom CA 15-3.

Dynamika ta sprawia, że CA 15-3 przydatne do monitorowania zaawansowanego raka piersi, w którym pierwotny guz piersi rozprzestrzenił się, czyli pojawiają się przerzuty.

Kiedy oznaczać poziom markera CA 15 – 3?

Badanie poziomu CA 15 – 3 zalecane jest u kobiet, u których podejrzewany jest rak piersi lub u których biopsja potwierdziła rozpoznanie. Wraz z dodatkowymi badaniami, takimi jak badania genetyczne w kierunku mutacji BRCA1 oraz BRCA2, a także obecność receptorów estrogenowych i progesteronowych, warto oznaczyć poziom CA 15 – 3. Znajomość wyjściowego poziomu CA 15 – 3 pozwala na śledzenie postępu choroby i jej leczenia.

Jeśli onkolog zleci badanie CA 15-3, może to być podyktowane następującymi powodami:

  • regularnie śledząc wartości CA 15-3, onkolog może ocenić, jak skuteczne jest leczenie raka; podczas leczenia powinno dojść do spadku poziomu CA 15 – 3, co świadczy o zmniejszaniu się ilości komórek nowotworowych; z kolei wzrost poziomu CA 15 – 3 podczas leczenia nowotworu świadczy o nieskuteczności terapii
  • jeśli poziom CA 15-3 wzrosną na pewnym etapie choroby, może to wskazywać na nasilenie choroby i uzasadnić zbadanie obecności przerzutów w innych częściach ciała.

Czy marker CA 15 – 3 to idealny marker nowotworowy?

rak piersi
Fot.: Unsplash.com

Antygen CA 15 – 3 znalazł zastosowanie w monitorowaniu skuteczności terapii raka sutka. Jednak obecność tego nowotworu to nie jedyna przyczyna zwiększenia poziomu markera. Wyższe stężenie CA 15 – 3 może towarzyszyć takim schorzeniom jak:

  • ostre zapalenie wątroby
  • marskość wątroby
  • endometrioza
  • rak płuc
  • rak trzustki
  • rak prostaty
  • gruźlica
  • sarkoidoza
  • toczeń
  • rak jelita grubego.

Jak badany jest poziom CA 15 – 3?

Oznaczenie markera CA 15 – 3 wymaga pobrania próbki krwi żylnej. Nie ma konieczności przygotowania do badania, pacjent nie musi być na czczo. Norma antygenu CA 15 – 3 we krwi to 15 – 30 U/ ml.

Bibliografia:

Duffy M., CA 15 – 3: A prognostic marker in breast cancer; The International Journal of Biological Markers, 2000

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here