rak wątroby
Fot.: Unsplash.com

Rak wątroby to nowotwór złośliwy, którego zdecydowana większość przypadków rozwija się w konsekwencji zakażenia wirusem wirusowego zapalenia wątroby typu B lub C. Inne przyczyny to alkohol, aflatoksyny, palenie tytoniu. Rak wątroby objawia się osłabieniem, bólami brzucha czy spadkiem masy ciała, przy czym symptomy odczuwalne są dopiero w zaawansowanych stadiach choroby. Leczenie raka wątroby sprowadza się przede wszystkim do postępowania operacyjnego.

Czym jest rak wątroby?

Rak wątroby to nowotwór złośliwy wątroby, który co roku diagnozowany jest u około pół miliona osób. Nowotwór może mieć charakter pierwotny lub wtórny. Pierwotny rak wątroby rozwija się w komórkach wątroby, zaś rak wtórny jest efektem przerzutów z innych lokalizacji.

Wątroba to organ pełniący w organizmie funkcje detoksykacyjne, magazynujące oraz metaboliczne. W przebiegu raka wątroby dochodzi do poważnych zaburzeń w funkcjonowaniu narządu. W związku z tym, że wątroba ma duży potencjał regeneracyjny, rak wątroby przez długi czas może pozostawać niezdiagnozowany, gdyż nie występują początkowo żadne zmiany w funkcjonowaniu narządu. Dopiero na późnym etapie rozwoju raka wątroba nie jest już w stanie kompensować uszkodzenia części miąższu i dochodzi do zaburzeń w pracy narządu.

Przyczyny raka wątroby

przyczyny raka wątroby
Fot.: Unsplash.com

Za ponad 80% przypadków raka wątroby odpowiada wirusowe zapalenie wątroby typu B oraz C. DO zakażenia tymi wirusami HBV oraz HCV może dojść na drodze kontaktów seksualnych, kontaktu z zakażoną krwią lub innymi materiałami biologicznymi, podczas zabiegów kosmetycznych czy stomatologicznych wykonywanych niewysterylizowanymi narzędziami. Infekcja wirusami WZW B oraz C prowadzi do stanu zapalnego, który nieleczony ewoluuje do marskości, a także raka wątroby.

Inne czynniki sprzyjające rozwojowi raka wątroby to:

  • Wiek: pierwotny rak wątroby występuje częściej u osób w wieku powyżej 60 lat.
  • Spożycie alkoholu: osoby, które piją dużo alkoholu są bardziej narażone na rozwój marskości wątroby, co wiąże się ze zwiększonym ryzykiem pierwotnego raka wątroby.
  • Autoimmunologiczne zapalenie wątroby, czyli przewlekła choroba, w której układ odpornościowy organizmu atakuje komórki wątroby i powoduje uszkodzenie wątroby; autoimmunologiczne zapalenie wątroby może prowadzić do marskości i niewydolności wątroby.
  • Marskość wątroby: osoby z marskością wątroby są narażone na zwiększone ryzyko rozwoju pierwotnego raka wątroby.
  • Zanieczyszczenia środowiskowe: chlorek winylu i dwutlenek toru mogą zwiększać ryzyko rozwoju pierwotnego raka wątroby; Ludzie, którzy jedzą żywność skażoną aflatoksyną (pleśnią, która rośnie na orzeszkach ziemnych i ziarnach) są również obciążeni większym ryzykiem zachorowania na pierwotnego raka wątroby.
  • Choroba słtuszczeniowa wątroby / stłuszczeniowe zapalenie wątroby: zwiększa ryzyko raka wątroby bez rozwoju marskości wątroby.
  • Płeć: pierwotny rak wątroby występuje częściej u mężczyzn niż u kobiet.
  • Otyłość: Osoby otyłe są bardziej narażone na rozwój pierwotnego raka wątroby niż osoby, które go utrzymują prawidłową wagę
  • Palenie: Palenie zwiększa ryzyko zachorowania na raka wątroby. Byli palacze mają mniejsze ryzyko niż obecnie palacze, ale obie grupy są bardziej narażone niż osoby, które nigdy nie paliły.

Jak objawia się rak wątroby?

Rak wątroby przez długi czas może przebiegać bezobjawowo, a gdy jest bardziej zaawansowany – pojawiają się takie symptomy jak bóle brzucha (w prawym podżebrzu), uczucie pełności, nudności, wodobrzusze, żółtaczka. Mogą pojawić się także takie objawy ogólne jak osłabienie, męczliwość, utrata apetytu, spadek masy ciała, skurcze mięśni. Mogą pojawić się krwawienia z przewodu pokarmowego.

Diagnostyka raka wątroby

Rak wątroby może być zlokalizowany dzięki badaniom obrazowym – USG wątroby, tomografii komputerowej czy rezonansu magnetycznego. Konieczne jest wykonanie badania histopatologicznego próbki wątroby, a materiał do badania może być pobrany drogą aspiracyjnej biopsji cienkoigłowej.

Wskazane jest oznaczenie poziomu markera nowotworowego AFP, co nie pozwala co prawda postawić diagnozy, ale umożliwia monitorowanie skuteczności leczenia. Znając wyjściowy poziom AFP można oznaczać seryjnie stężenie markera i sprawdzać, czy stężenie to maleje w trakcie leczenia.

Jak leczony jest rak wątroby?

leczenie raka wątroby
Fot.: Unsplash.com

Terapia raka wątroby opiera się przede wszystkim na operacyjnym usunięciu zmiany nowotworowej. Niestety – taka forma leczenia nie zawsze jest możliwa. Wówczas wdrożona może być chemioterapia i radioterapia. Rokowania w raku wątroby zależą od stopnia zaawansowania nowotworu i niestety nie są najlepsze, gdyż rak wątroby przyrasta bardzo dynamicznie.

Bibliografia:

Ringehan M. i in., Viral hepatitis and liver cancer; Phil. Trans. R. Soc. 2017

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here