łuszczyca
Fot.: Pexels.com

Łuszczyca to przewlekła choroba skóry o zróżnicowanej manifestacji klinicznej i nawracającym charakterze. Może przybierać różne postacie i lokalizacje, z których najczęstsza jest lokalizacja skórna. Zmiany chorobowe na skórze mogą mieć postać zmian grudkowych, łusek, ognisk zapalnych zlewających się w większe formy oraz zmian wysiękowych. Łuszczyca to choroba nieuleczalna, której terapia sprowadza się do objawowego łagodzenia zmian chorobowych. Choroba ta mocno ogranicza sprawność fizyczną i samopoczucie psychiczne chorego, nierzadko prowadzając do alienacji ze społeczeństwa. Dlatego tak istotne jest zapanowanie nad jej objawami i poprawa jakości życia chorego.

Czym jest łuszczyca?

objawy łuszczycy
Fot.: Pexels.com

Łuszczyca to jedna z częstszych chorób skóry, w przebiegu której dochodzi do pojawienia się grudkowo – złuszczających zmian skórnych. Choroba może rozwijać się u 1 – 5% populacji. W przebiegu choroby dochodzi do pojawienia się takich zaburzeń jak:

  • nadmierna proliferacja keranocytów (komórek naskórka)
  • nieprawidłowe różnicowanie się keranocytów
  • przewlekły stan zapalny.

Do pobudzenia tych nieprawidłowych procesów dochodzi w konsekwencji występowania predyspozycji genetycznych, a także zaburzeń immunologicznych. Dochodzi do kilkukrotnego skrócenia czasu cyklu komórkowego. W zdrowej skórze naskórek złuszcza się średnio co 28 dni, natomiast w łuszczycy cykl komórkowy skóry skrócony jest do zaledwie 3 – 4 dni.

Objawy łuszczycy

Łuszczyca to choroba obejmująca przede wszystkim owłosioną skórę głowy, łokcie i kolana oraz inne obszary na ciele chorego. W pierwszym etapie choroby dochodzi do rozwoju wykwitu pierwotnego, czyli czerwonobrunatnej grudki skórnej. Wykwity o średnicy 1 – 2 cm mają na swojej powierzchni łuszczącą się skórę, co określane jest mianem objawu świecy stearynowej. Potem pojawia się objawy Auspitza, czyli kropelkowatego krwawienia w miejscu zdrapania łuski skórnej. Z czasem niewielkie zmiany skórne zlewają się, tworząc duże zmiany o średnicy przekraczającej kilka cm. Łuszczyca na owłosionej skórze głowy nie powoduje wypadania włosów; z kolei łuszczyca paznokci prowadzi do kruchości płytki paznokciowej, jej pogrubienia oraz pojawienia się bruzd.

Leczenie łuszczycy

Łagodne postacie łuszczycy wymagają jedynie leczenia miejscowego, a w postaci ciężkiej konieczne jest wdrożenie także farmakoterapii ogólnoustrojowej. Miejscowo stosowane glikokortykosteroidy dają szybko zauważalną poprawę, jednak nie mogą być stosowane długotrwale, gdyż powodują ścieńczenie skóry, ponadto mogą pogarszać stan skóry niektórych pacjentów dając objaw tzw. wysypu posterydowego. Bardzo dobre efekty terapeutyczne przy braku poważniejszych działań niepożądanych gwarantuje stosowanie cygnoliny. Maść ta stosowana jest w schemacie terapii minutowej- terapię rozpoczyna się od niskich stężeń i w razie braku podrażnień zwiększa się stężenie i czas ekspozycji na substancję czynną – od początkowych 10 minut, do maksymalnie dwóch godzin. Po upływie tego czasu preparat należy zmyć ze skóry szarym mydłem i użyć maści natłuszczającej. Znajomość takiego protokołu leczenia minimalizuje ryzyko podrażnień. Gdy terapia cygnoliną jest źle tolerowana przez pacjenta, stosuje się preparaty dziegcia, który jako substancja światłouwrażliwiająca przynosi doskonałe efekty leczenia w kombinacji z naświetlaniem promieniami UV. Nowością w terapii skórnej łuszczycy są pochodne witaminy D, które dają efekty porównywalne z leczeniem cygnoliną czy sterydami miejscowymi, lecz bez uciążliwych skutków ubocznych. Zaleca się także stosowanie preparatów keratolitycznych z kwasem salicylowym, usuwającymi łuskę łuszczycowa i zwiększającymi penetrację innych leków w głąb skóry.

 

leczenie łuszczycy
Fot.: Pexels.com

Leczeniem z wyboru przy skórnej manifestacji łuszczycy, zwłaszcza przy zmianach o charakterze umiarkowanym lub ciężkim, jest fototerapia i fotochemioterapia. Zbawienny wpływ promieniowania ultrafioletowego sprowadza się do zahamowania niekontrolowanego rozwoju komórek skóry, leżącego u podstaw etiopatogenezy schorzenia. Zaleca się regularne sesje pod lampami emitującymi promieniowanie UVB w postaci wąskiej wiązki, lub ekspozycję na naturalne promieniowanie słoneczne (pamiętając o objęciu obszarów niezmienionych chorobowo standardową profilaktyką filtrami przeciwsłonecznymi). Efektywność terapii podnosi zastosowanie przed naświetlaniem substancji fotouczulających, takich jak psoralen. Taka fotochemioterapia z zastosowaniem promieni UVA daje doskonałe efekty nawet w przypadku ciężkich postaci choroby. Leczenie promieniowaniem poprzedzone jest wyznaczeniem minimalnej dawki rumieniowej, mającej określić wrażliwość skóry pacjenta, oraz szczegółowym wywiadem pozwalającym określić fototyp skóry.

Poza omówionym leczeniem miejscowym, leczenie ciężkich postaci łuszczycy wspomagane jest stosowaniem leków systemowych: sterydów, cyklosporyny A, metotreksatu, retinoidów czy leków biologicznych (etanerceptu, TNF- α czy infiliksymabu).

Bibliografia:

Romańska – Gocka K., Farmakoterapia łuszczycy; Farm Pol 2009

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here