szczepionka na COVID
Fot.: Unsplash.com

Odkąd zakażenia wirusem SARS – CoV – 2 przybrały wymiar światowej epidemii, ogromne nadzieje pokładane były w szczepionce przeciwko koronawirusowi. Wreszcie szczepionka została opracowana i dopuszczona do użytku – a to ma oznaczać skuteczniejszą walkę z wirusem SARS – CoV – 2. Jakie szczepionki są dostępne w Polsce, a jakie – na świecie? I czym różnią się te szczepionki?

Jak to możliwe, że szczepionka powstała tak szybko?

jak działa szczepionka
Fot.: Unplash.com

Szczepionka przeciwko SARS – CoV – 2 powstała w rekordowym tempie, co może wzbudzać wątpliwości dotyczące bezpieczeństwa jej stosowania. Zupełnie niepotrzebnie, gdyż dopuszczone do użytku szczepionki opracowane zostały z zachowaniem wszystkich wymogów. Przede wszystkim – szybkie tempo uzyskania szczepionek wynika z faktu, że pracę nad nią prowadziło jednocześnie wielu firm. Nie bez znaczenia był także wysoki budżet przeznaczony na badania, a także doskonała wcześniejsza znajomość technologii mRNA.

Szczepionki genetyczne mRNA

Szczepionki genetyczne wykorzystują najnowocześniejszą technologię mRNA. Szczepionki tego typu zawierają informację genetyczną wirusa dostarczaną w postaci mRNA, czyli informacyjnego RNA. Taki kwas nukleinowy koduje białko koronawirusa znajdujące się w jego „kolcach” i odpowiedzialne za pobudzenie układu odpornościowego do syntezy swoistych przeciwciał. Taka informacja genetyczna wirusa nie wbudowuje się do ludzkiego genomu, dociera natomiast do określonych organelli komórkowych i tak prowadzi do pobudzenia produkcji białka wirusowego. Następnie białko to aktywuje układ odpornościowy do syntezy przeciwciał.

Zaletą szczepionek mRNA jest wysoka immunogenność, czyli zdolność do efektywnego pobudzenia syntezy przeciwciał, a także brak możliwości wywołania choroby COVID 19. Z tego względu szczepionki nie muszą być testowane na zwierzętach, a proces ich produkcji jest bardzo szybki. Szczepionki mRNA oferują tacy producenci jak Pfizer, Moderna czy CureVac. W Polsce dopuszczono szczepionki Pfizer oraz Moderna. Ich skuteczność jest szacowana na 94,5 – 95%. W przypadku szczepionki Pfizer wymagane jest przechowywanie jej w specjalnych warunkach – w temperaturze -70 stopni Celsjusza. W lodówce może być przechowywana jedynie przez 5 dni, a w zamrażarce – przez pół roku. Z kolei szczepionka Moderny powinna być przechowywana w temperaturze -20 stopni, a do 30 dni może przebywać w lodówce.

Schemat szczepień szczepionkami mRNA jest następujący:

  • szczepionka Pfizera podawana jest w dwóch dawkach, a szczepienia wykonywane są w odstępie trzech tygodni
  • szczepionka Moderny także wymaga podania dwóch dawek w odstępie czterech tygodni.

Szczepionki wektorowe

Szczepionki wektorowe przeciwko SARS – CoV – 2 oferowane są przez takich producentów jak Johnson&Johnson oraz AstraZeneca. Są to szczepionki bazujące na znanej technologii wektorowej. Wektorami są aktywne części zinaktywowanych wirusów. Wirusy modyfikowane są w taki sposób, aby zapobiec rozwojowi zakażenia, ale jednocześnie – aby aktywować układ odpornościowy osoby zaszczepionej. Skuteczność szczepionki AstraZeneca określana jest na około 90%.

Kolejność szczepień na SARS – CoV – 2 w Polsce

kolejność szczepień
Fot.: Unsplash.com

Szczepienia profilaktyczne przeciwko SARS – CoV – 2 są już realizowane. Zmienił się harmonogram szczepień, a zmiany dotyczą terminów szczepień oraz kolejności szczepień u określonych grup populacyjnych. Do grupy 0 zaliczają się pracownicy służby zdrowia, farmaceuci, diagności laboratoryjni, a także studenci i kadra uczelni medycznych. Są to osoby najbardziej narażone na kontakt z osobami zakażonymi koronawirusem. Ostatecznie w grupie 0 znaleźli się także rodzice wcześniaków. Do grupy 1 zaliczono służby mundurowe, nauczycieli oraz osoby w wieku 70+. Określono także obecność tzw. grupy 1B, do której – zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów – zaliczane będą: „Osoby urodzone po 1961 r. z następującymi stanami zwiększającymi ryzyko ciężkiego przebiegu COVID-19: dializowane, z chorobą nowotworową w trakcie leczenia do roku, licząc od dnia ostatniej hospitalizacji do dnia podania pierwszej dawki szczepionki przeciwko COVID-19, w trakcie przewlekłej wentylacji mechanicznej lub po przeszczepieniu komórek, tkanek i narządów”. Dopiero w dalszej kolejności szczepione będą kolejne osoby.

Bibliografia:

Borkowski L. i in., Szczepienia przeciw Covid – 19. Innowacyjne technologie i efektywność; Warszawa 2020

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here