skoki rozwojowe
Fot.: Unsplash.com

W pierwszym roku życia dziecka następuje niezwykle dynamiczny rozwój dziecka, obejmujący zdobywanie nowych umiejętności. Układ nerwowy stale narażony jest na działanie zróżnicowanych bodźców, a dziecko musi się nauczyć w odpowiedni sposób na nie reagować. Gdy dziecko zdobywa nowe, cenne umiejętności – ten etap rozwoju określany jest jako skok rozwojowy. Może mu towarzyszyć przejściowe pogorszenie samopoczucia malucha, wynikające z przebodźcowania układu nerwowego.

Czym są skoki rozwojowe?

etapy rozwoju dziecka
Fot.: Unsplash.com

Skok rozwojowy to jeden z tych przełomowych momentów w rozwoju dziecka, gdy zdobywa ono nowe, cenne informacje. W pierwszym roku życia dziecka wyróżniono siedem skoków rozwojowych. Czas ich wystąpienia ma charakter orientacyjny i może różnić się u poszczególnych dzieci. Skoki rozwojowe wiążą się z intensywnym rozwojem mózgu i całego układu nerwowego. Skok rozwojowy trwa od kilku dni do kilku tygodni, a każdy kolejny jest dłuższy od poprzedniego. Gwałtownemu rozwojowi układu nerwowego towarzyszy odbieranie licznych bodźców i konieczność radzenia sobie z nimi – a to prowadzi do określonych zmian w zachowaniu dziecka. Właśnie dlatego skoki rozwojowe poprzedzone są występowaniem takich symptomów jak:

  • niespokojny sen
  • rozdrażnienie i płaczliwość
  • spadek apetytu
  • większa potrzeba bliskości.

Pierwszy skok rozwojowy – 5 tydzień życia

Wystąpienie pierwszego skoku rozwojowego zaobserwować można już około 5 tygodnia po narodzinach. To czas, gdy maluch doświadcza wyostrzenia zmysłów słuchu, wzroku i dotyku. Objawia się to tym, że dziecko uważnie słucha otaczających go dźwięków, potrafi skupić wzrok na konkretnym przedmiocie. Dziecko staje się bardziej wrażliwe na dźwięki i światło. Ponadto usprawnia się praca przewodu pokarmowego, co oznacza rzadsze ulewanie. Dziecko może zacząć się uśmiechać oraz płakać prawdziwymi łzami.

Drugi skok rozwojowy – między 7 a 9 tygodniem życia

Drugiemu skokowi rozwojowemu towarzyszy przede wszystkim dostrzeganie przez dziecko określonych wzorców – po kąpieli następuje sen, podczas karmienia mama trzyma dziecko w objęciach. Kojarzenie powtarzających się wzorców to nie jedyna umiejętność, jaką nabywa dziecko. Łatwiejsze staje się kontrolowanie ruchów ciała, maluch zaczyna kojarzyć, że jego rączki należą do niego. Dziecko może podejmować pierwsze próby chwytania przedmiotów, ponadto zaczyna wydawać rozmaite dźwięki, bawiąc się swoim głosem. Dziecko wodzi wzrokiem za twarzami rodziców, podnosi głowę, kopie nóżkami i macha rączkami.

Trzeci skok rozwojowy – między 11 a 12 tygodniem

Trzeci miesiąc życia to czas zdobywania przez dziecko kolejnych umiejętności. Najistotniejsze z nich to umiejętność skoordynowania ruchów oczu i głowy, dzięki czemu dziecko może śledzić osobę lub przedmiot obracając główkę. Możliwe jest łapanie przedmiotów rączką, dziecko wsadza przedmioty do buzi. Dziecko umie przyjąć pozycję siedzącą chwytając dłoń rodzica, odpycha się obiema nóżkami w pozycji leżącej, robi bąble ze śliny.

Czwarty skok rozwojowy – między 14 a 19 tygodniem

Podczas czwartego skoku rozwojowego zaobserwować można reagowanie malucha na swoje imię lub odbicie w lustrze. Dziecko może wyrażać swoją wolę, np. wyciągać rączki do mamy, gdy chce być przytulone lub odpychać pierś, gdy jest już najedzone. Kolejne cenne właściwości to podpieranie się na rączkach i unoszenie tułowia, a także podejmowanie prób raczkowania. Maluch zaczyna wydawać nowe dźwięki, łączy je w sylaby, świadomie zrzuca zabawki na ziemię czy przekłada przedmioty z ręki do ręki.

Piąty skok rozwojowy – między 22 a 26 tygodniem

Piąty skok rozwojowy przypada na szósty miesiąc życia niemowlaka. Dziecko zaczyna dostrzegać wówczas związki przyczynowo – skutkowe, np. interesują go te zabawki, które po naciśnięciu wydają dźwięk lub światło. Maluch zaczyna odróżniać osoby bliskie od obcych, na te drugie reagować może lękiem i nieufnością. Charakterystyczne dla tego skoku rozwojowego jest pojawienie się lęku separacyjnego. Znacznie poprawia się koordynacja ruchów dziecka, dziecko samodzielnie siada, niemowlę wkłada i wyjmuje przedmioty z pudełka, klaszcze w dłonie, macha na pożegnanie.

Szósty skok rozwojowy – między 33 a 37 tygodniem

umiejętności niemowlaka
Fot.: Unsplash.com

W okresie 9 – 10 miesiąca życia zachodzą kolejne znaczące zmiany w rozwoju dziecka. U dziecka zaczyna wykształcać się inteligencja, co manifestuje się m. in. kojarzeniem przedmiotów na zasadzie podobieństwa. Maluch już wie, że piesek na obrazku w książeczce i psiak spotkany na spacerze są podobne. Dziecko rozpoznaje kształty, gestami i mimiką pokazuje, że coś go rozbawiło, robi do lustra śmieszne miny, może być zazdrosne o inne dzieci, przejmuje inicjatywę w zabawie.

Siódmy skok rozwojowy – między 41 a 46 tygodniem

Po 11 miesiącu życia umie już powiedzieć „nie”, gdy nie chce czegoś zrobić. Podejmuje próby chodzenia, rysowania na papierze, naśladuje głosy zwierząt, w zabawie szuka przedmiotów ukrytych przez rodzica i sam chowa zabawki, aby mama czy tata je szukali. Zintegrowane zostają wszystkie te umiejętności, które dziecko nabyło w poprzednich miesiącach życia.

Bibliografia:

Murkoff H., Pierwszy rok życia dziecka; Rebis, 2020

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here