objawy AMD
Fot.: Unsplash.com

Zwyrodnienie plamki żółtej AMD jest spowodowane pogorszeniem centralnej części siatkówki, wewnętrznej tylnej warstwy oka, rejestrującej obrazy, które widzimy i wysyłającej je przez nerw wzrokowy z oka do mózgu. Centralna część siatkówki, znana jako plamka żółta, jest odpowiedzialna za skupienie widzenia centralnego w oku i kontroluje naszą zdolność do czytania, prowadzenia samochodu, rozpoznawania twarzy lub kolorów oraz patrzenia na obiekty w najdrobniejszych szczegółach.

Czym jest zwyrodnienie plamki żółtej?

zwyrodnienie plamki żółtej
Fot.: Unsplash.com

Rozwój zwyrodnienia plamki żółtej jest stopniowy i obejmuje następujące etapy:

  • wczesne AMD – większość ludzi nie doświadcza utraty wzroku we wczesnym stadium AMD, dlatego regularne badania wzroku są ważne, szczególnie jeśli występuje więcej niż jeden czynnik ryzyka; wczesne AMD jest diagnozowane przez obecność średniej wielkości druzów (żółtych osadów pod siatkówką).
  • pośrednie AMD – na tym etapie objawy nadal mogą nie być odczuwalne; kompleksowe badania oczu wykazuje obecność większych druzów i /lub zmian pigmentowych w siatkówce.
  • późne AMD – na tym etapie pogorszenie wzroku staje się zauważalne.

Istnieją dwa rodzaje zwyrodnienia plamki żółtej – postać sucha AMD i  postać wysiękowa AMD. Suche AMD (zwane również niewysiękowym AMD) jest najczęstszą formą, która dotyka 80-90% pacjentów z AMD. Suche AMD jest spowodowane gromadzeniem się białek w plamce żółtej, co powoduje, że komórki siatkówki nad nimi tracą funkcję. Te złogi białka nazywane są druzami. Większość pacjentów z suchym AMD zauważa stopniową, bezbolesną utratę wzroku, która postępuje z czasem.

Wysiękowe AMD  jest bardziej zagrażającym stanem i stanowi 10-20% przypadków AMD. Wysiękowe AMD jest spowodowane przez nieszczelne naczynia krwionośne w siatkówce. Przez nieprawidłowe naczynia krwionośne mogą wyciekać płyny lub krew do tylnej części oka. Pacjenci z tą postacią AMD zazwyczaj doświadczają bardziej znaczącej utraty wzroku niż pacjenci z suchym AMD. Utrata wzroku spowodowana przez wysiękowe AMD jest często zauważana przez pacjenta, gdy stan jest bardzo poważny. W niektórych przypadkach wysiękowe AMD może spowodować nagłą utratę wzroku.

Przyczyny zwyrodnienia plamki żółtej

Chociaż zwyrodnienie plamki żółtej jest związane ze starzeniem się, badania sugerują, że może również uwarunkowane genetycznie. Niektórzy badacze uważają, że nadmierna ekspozycja na światło słoneczne również może być czynnikiem przyczyniającym się do rozwoju zwyrodnienia plamki żółtej, ale teoria ta nie została udowodniona jednoznacznie.

Czynniki ryzyka rozwoju zwyrodnienia plamki żółtej obejmują:

  • starzenie się
  • płeć (AMC dotyka więcej kobiet niż mężczyzn)
  • otyłość i brak aktywności
  • czynniki dziedziczne
  • choroby układu krążenia
  • palenie papierosów.

Objawy zwyrodnienia plamki żółtej

Plamka żółta jest centralnym i najbardziej wrażliwym obszarem siatkówki. Kiedy działa prawidłowo, plamka zbiera bardzo szczegółowe obrazy w centrum pola widzenia i wysyła je do nerwu wzrokowego do mózgu, który interpretuje je jako widzenie. Gdy komórki plamki żółtej nie działają prawidłowo, obrazy nie są odbierane poprawnie. We wczesnych stadiach zwyrodnienie plamki żółtej nie wpływa na wzrok. Później, jeśli choroba postępuje, ludzie doświadczają falistego lub niewyraźnego widzenia, a jeśli stan nadal się pogarsza, widzenie centralne może zostać całkowicie utracone. Osoby z bardzo zaawansowaną zwyrodnieniem plamki żółtej są uważane za niemal całkowicie niewidome. Mimo to, ponieważ reszta siatkówki nadal działa, zachowują swoje widzenie peryferyjne.

Leczenie zwyrodnienia plamki żółtej

leczenie AMD
Fot.: Unsplash.com

Nie ma lekarstwa na zwyrodnienie plamki żółtej, ale niektóre zabiegi mogą opóźnić jego postęp lub nawet poprawić widzenie. Leczenie zwyrodnienia plamki żółtej zależy od tego, czy choroba występuje we wczesnym stadium suchej postaci, czy w bardziej zaawansowanej postaci wysiękowej.

W przypadku suchego AMD nie ma zabiegów operacyjnych, ale dieta oraz suplementy diety zawierające antyoksydanty mogą zmniejszyć ryzyko suchej postaci AMD, która postępuje do zagrażającego wzroku wysiękowego AMD.

W przypadku wysiękowego AMD celem większości zabiegów jest zmniejszenie lub zatrzymanie nieprawidłowego wzrostu naczyń krwionośnych i zapobieganie wyciekowi płynu do siatkówki. Pierwszą linią leczenia jest wstrzyknięcie leku bezpośrednio do chorego oka. Dostępne są również dodatkowe procedury medyczne i laserowe w leczeniu wysiękowej postaci zwyrodnienia plamki żółtej.

Bibliografia:

Jankowska – Lech I. i in., Zwyrodnienie plamki związane z wiekiem (AMD) – choroba starzejących się społeczeństw; Postępy Nauk Medycznych, 2013

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here