ostra białaczka limfatyczna
Fot.: Pexels.com

Ostra białaczka limfoblastyczna to nowotwór krwi rozwijający się w efekcie niekontrolowanego namnażania nieprawidłowych, niedojrzałych limfocytów. Ostra białaczka limfoblastyczna występuje przede wszystkim u dzieci, a szczyt zachorowań przypada na 4 – 5 rok życia. Choroba może mieć podłoże genetyczne oraz środowiskowe. Leczenie ostrej białaczki limfoblastycznej polega na stosowaniu chemioterapii, a także przeszczepieniu komórek macierzystych szpiku.

Czym jest ostra białaczka limfoblastyczna?

objawy ostrej białaczki limfatycznej
Fot.: Pexels.com

Ostra białaczka limfoblastyczna to najczęstszy nowotwór diagnozowany u dzieci, a u dorosłych rozwija się rzadko. W przebiegu choroby dochodzi do nadmiernej produkcji niedojrzałych limfocytów, które określane są mianem limfoblastów i nie są w stanie pełnić funkcji dojrzałych limfocytów. Jednocześnie namnażające się limfoblasty wypierają inne komórki krwi, uniemożliwiając ich produkcję w szpiku. Dlatego ostrej białaczce limfoblastycznej towarzyszy anemia oraz małopłytkowość.

Limfoblasty gromadzą się przede wszystkim w szpiku kostnym i krwi obwodowej, mogą także gromadzić się w obrębie mózgu, rdzenia kręgowego, węzłów chłonnych.

Jakie są przyczyny ostrej białaczki limfoblastycznej?

Ostra białaczka limfoblastyczna może rozwinąć się na podłożu rozmaitych zmian w materiale genetycznym limfocytów, prowadzących do nasilonej proliferacji. Takie zmiany genetyczne częściej występują u dzieci chorych na zespół Downa, zespół Blooma, nerwiakowłókniakowatość. Ostra białaczka limfoblastyczna nie jest natomiast chorobą dziedziczną, a mutacje limfocytów powstają spontanicznie.

Zidentyfikowane środowiskowe czynniki ryzyka, sprzyjające powstaniu ostrej białaczki limfoblastycznej to niektóre infekcje wirusowe, promieniowanie jonizujące, związki fosforoorganiczne oraz rozpuszczalniki.

Jakie są objawy ostrej białaczki limfoblastycznej?

Ostra białaczka limfoblastyczna rozwija się bardzo dynamicznie, a objawy pojawiają się na kilka tygodni przed postawieniem diagnozy. Objawy, które mogą sugerować ostrą białaczkę limfoblastyczną wynikają ze zmniejszenia liczby krwinek czerwonych, powstania nacieków limfoblastów, a także zwiększenia gęstości krwi w efekcie kumulowania się komórek blastycznych we krwi. Objawy te mogą być następujące:

  • osłabienie
  • bladość skóry
  • gorączka
  • spadek apetytu
  • owrzodzenia błony śluzowej jamy ustnej, nosa, uszu
  • bóle kości i stawów
  • duszności
  • kołatanie serca
  • krwawienia z nosa i dziąseł, wybroczyny na skórze
  • zaburzenia widzenia
  • powiększenie wątroby i śledziony
  • powiększenie węzłów chłonnych.

Diagnostyka ostrej białaczki limfoblastycznej

diagnostyka ostrej białaczki limfatycznej
Fot.: Pexels.com

W celu zdiagnozowania białaczki limfoblastycznej konieczne jest wykonanie rozmaitych badań. Punktem wyjścia jest morfologia krwi z rozmazem, w której wykazać można obecność limfoblastów oraz leukocytozę, czyli podwyższony odsetek białych krwinek. Inne charakterystyczne zmiany to zbyt niska liczba płytek krwi i czerwonych krwinek. Kolejnym etapem diagnostyki jest biopsja szpiku kostnego – w badaniu stwierdzana jest obecność limfoblastów, które stanowią ponad 20% wszystkich komórek. Materiał pobrany podczas biopsji szpiku poddawany jest także badaniom genetycznym.

Leczenie ostrej białaczki limfoblastycznej

Terapia ostrej białaczki limfoblastycznej koncentruje się na chemioterapii, która realizowana jest w kilku etapach i wykorzystuje kilka leków. U niektórych pacjentów możliwe jest także przeszczepienie szpiku kostnego. Po zakończeniu właściwej terapii konieczne jest wdrożenie leczenia podtrzymującego, które może trwać od 2 do 3 lat i obejmuje terapię cytostatykami, a także glikokortykosteroidami.

Rokowania w ostrej białaczce limfoblastycznej są dość dobre. U dzieci całkowitą remisję można uzyskać u 90% dzieci i 70% dorosłych. Bardzo często dochodzi jednak do wznowy. Rokowanie jest lepsze u tych osób, które przeszły przeszczep szpiku kostnego, a u dorosłych na rokowanie ma także wpływ wiek – im starszy jest chory, tym mniejsze szanse na wyleczenie. Szczególnie złe rokowanie dotyczy chorych z chromosomem Philadelphia – wówczas czas remisji jest krótkotrwały, a okres przeżycia jest krótki.

Bibliografia:

Kaur M. i in., An overview on sickle cell disease profile; Asian Journal of Pharmaceutical and Clinical Research; 2013

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here