oparzenia
Fot.:Pexels.com

Oparzenia to uszkodzenia skóry, a niekiedy także tkanki podskórnej powstałe w efekcie działania wysokiej temperatury. Oparzenia I stopnia są powierzchniowe, a oparzenia IV to całkowite zwęglenie tkanki. Leczenie oparzeń zależy od stopnia ich zaawansowania – niekiedy wystarczą zimne okłady, innym razem konieczny jest przeszczep skóry.

Czym są oparzenia?

leczenie oparzeń
Fot.: Pexels.com

Oparzenia to uszkodzenia skóry i tkanek głębokich, które powstają pod wpływem działania wysokich temperatur. Szkodliwa dla skóry może być już temperatura 42 stopni, przy czym do martwicy naskórka dochodzi po 6 godzinach działania takiej temperatury. Natomiast temperatura rzędu 70 stopni uszkadza naskórek już po 1 sekundzie. Przyczyną oparzeń termicznych może być kontakt skóry z gorąca powierzchnią, płynem czy działanie promieniowania UV.

Za powstanie oparzeń odpowiada nie tylko wysoka temperatura – mogą wystąpić także oparzenia elektryczne oraz chemiczne. Oparzenia chemiczne powstają w efekcie kontaktu skóry ze żrącymi środkami chemicznymi, takimi jak kwas solny czy siarkowy, amoniak, kwas z akumulatora, środki do chlorowania wody w basenach. Tego typu substancje mogą prowadzić do powstania oparzeń skóry, natomiast ich wdychanie czy połknięcie może prowadzić do poparzenia przewodu pokarmowego lub oddechowego. Oparzenia elektryczne wywołane są przez bezpośredni przepływ prądu przez ciało, jak i pośrednio, po zadziałaniu łuku elektrycznego. Oparzeniom elektrycznym często towarzysza uszkodzenia wielonarządowe.

Rodzaje oparzeń

W zależności od zaawansowania zmian w obrębie skóry, wyróżnić można następujące stopnie oparzeń:

  • oparzenia I stopnia polegają na martwicy powierzchniowych warstw naskórka; pojawia się suchość skóry, jej zaczerwienienie i obrzęk; skóra może być napięta, natomiast nie pojawiają pęcherze; tego typu oparzenia nie są bardzo bolesne, natomiast towarzyszy im pieczenia skóry
  • oparzenia II stopnia obejmują martwicę zarówno powierzchniowych warstw skóry właściwej, jak i martwicę głębszych warstw skóry wraz z przydatkami; dochodzi do zniszczenia zakończeń włókien nerwowych; na powierzchni skóry pojawiają się charakterystyczne zmiany skórne – pęcherze, a także zaczerwienienie skóry; w przypadku oparzeń nie obejmujących zakończeń nerwowych odczuwalny jest silny ból, natomiast uszkodzeniu zakończeń nerwowych towarzyszy znaczne zmniejszenie odczuć bólowych
  • oparzenia III stopnia to martwica całej skóry aż do tkanki tłuszczowej; w przebiegu tak zaawansowanych oparzeń zaobserwować można wysuszenie skóry i pojawienie się białoszarych lub żółtych strupów, może pojawić się ciemny odcień wynikający ze zwęglenia skóry; bolesność takich oparzeń jest znikoma, gdyż uszkodzone są nerwy
  • oparzenia IV stopnia to całkowicie zwęglenie tkanek – skóry, mięśni, a nawet kości.

Oparzenia – pierwsza pomoc

Pojawienie się oparzenia wymaga natychmiastowych działań. W przypadku oparzenia I stopnia wystarczy schłodzić oparzone miejsce. W przypadku bolesnych oparzeń, w przebiegu których pojawiają się pęcherze, należy odsłonić oparzone miejsce, zdejmując np. ubranie, ale nie wolno go zdzierać na siłę, gdy mocno przylega do skóry. Nie należy przebijać pęcherzy, gdyż grozi to zakażeniem, niewskazane jest aplikowanie jakichkolwiek maści. Warto zadbać o nawodnienie organizmu.

Gdy pojawiają się rozległe oparzenia, którym towarzyszy tylko niewielki ból – uszkodzone zostały zakończenia nerwowe. Konieczne jest schłodzenie rany i jak najszybsza konsultacja z lekarzem.

Leczenie oparzeń

pierwsza pomoc w oparzeniach
Fot.: Unsplash.com

W przypadku oparzeń I stopnia nie jest konieczna konsultacja lekarska. Wystarczy schłodzić skórę, zdezynfekować miejsce oparzenia i nałożyć suchy, jałowy opatrunek. W przypadku poważniejszych oparzeń wskazane jest zapobieganie zakażeniom, nawadnianie organizmu. Wymagane jest usunięcie zmienionych martwiczo tkanek. Stosowane są specjalne opatrunki wspomagające gojenie. Oparzenia III stopnia leczone są na drodze przeszczepu skóry, a najpoważniejsze oparzenia IV stopnia wymagają rozległych interwencji chirurgicznych.

Wskazaniem do hospitalizacji jest:

  • oparzenie III stopnia
  • poparzenie twarzy, rąk, krocza
  • oparzenia elektryczne i chemiczne
  • oparzenia II stopnia zajmujące co najmniej 10% powierzchni ciała
  • oparzenia dróg oddechowych.

Choroba oparzeniowa

Choroba oparzeniowa to szereg zmian miejscowych i ogólnych rozwijających się w efekcie oparzenia. Może dojść do zaburzeń gospodarki wodno – elektrolitowej i rozwoju wstrząsu hipowolemicznego. Zachwiana zostaje także równowaga elektrolitowa. Istnieje ponadto ryzyko rozwoju zakażenia. Choroba oparzeniowa przebiega w trzech etapach:

  • wstrząs oparzeniowy pojawia się po 2 – 4 dobach od oparzenia i wynika ze wzrostu przepuszczalności ścian naczyń krwionośnych i przemieszczenia osocza z naczyń krwionośnych do oparzonych tkanek
  • okres katabolizmu trwa 3 – 5 tygodni i cechuje się spadkiem masy ciała, niedokrwistością, zaburzeniami czynności wątroby i nerek
  • okres anaboliczny utrzymuje się do momentu wygojenia oparzeń.

Bibliografia:

Noszczyk W., Chirurgia – repetytorium; Wydawnictwo lekarskie PZWL

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here