marker CEA
Fot.: Unsplash.com

CEA to antygen rakowo – płodowy, który fizjologicznie obecny jest w komórkach płodu. U dorosłych osób stężenie CEA we krwi jest śladowe i wzrasta w przebiegu niektórych nowotworów. Dotyczy to przede wszystkim raka jelita grubego, a także nowotworów prostaty, płuc czy jajnika.

Skąd się bierze rak jelita grubego?

rak jelita grubego
Fot.: Unsplash.com

Rak jelita grubego to jeden z najczęściej diagnozowanych nowotworów. Dokładna przyczyna raka jelita grubego nie jest znana, ale istnieje wiele czynników, które mogą zwiększyć ryzyko, w tym:

  • wiek – prawie 9 na 10 osób z rakiem jelita grubego ma 60 lat lub więcej
  • dieta bogata w czerwone lub przetworzone mięso i o niskiej zawartości błonnika może zwiększać ryzyko rozwoju raka grubego
  • waga – rak jelita grubego jest bardziej powszechny u osób z nadwagą lub otyłych
  • brak regularnej aktywności fizycznej
  • alkohol – picie alkoholu może zwiększać ryzyko zachorowania na raka jelita grubego
  • palenie tytoniu może zwiększyć szanse na zachorowanie na raka jelita grubego
  • historia rodziny – występowanie raka jelita grubego u bliskiego krewnego (matka lub ojciec, brat lub siostra), który zachorował na raka jelita grubego w wieku poniżej 50 narażana większe ryzyko życia zachorowania

Niektórzy ludzie mają również zwiększone ryzyko raka jelita grubego, ponieważ cierpią na wrzodziejące zapalenie jelita grubego czy chorobę Leśniowskiego – Crohna.

Marker CEA – kiedy jest oznaczany?

CEA oznacza antygen rakowo-zarodkowy. Jest to białko występujące w tkankach rozwijającego się dziecka. Poziom CEA zwykle stopniowo się obniża i po urodzeniu jest minimalny. Zdrowe osób dorosłe powinny mieć bardzo mało markera lub nie mają wcale CEA w organizmie.

Test mierzy ilość CEA we krwi, a czasami w innych płynach ustrojowych. CEA jest rodzajem markera nowotworowego. Markery nowotworowe są substancjami wytwarzanymi przez komórki nowotworowe lub przez normalne komórki w odpowiedzi na raka w organizmie.

Wysoki poziom CEA może być oznaką niektórych rodzajów nowotworów. Należą do nich nowotwory:

  • jelita grubego
  • okrężnicy
  • prostaty
  • płuc
  • jajnika
  • tarczycy
  • wątroby.

Wysoki poziom CEA może być również oznaką niektórych stanów nienowotworowych, takich jak marskość wątroby czy rozedma płuc.

Test CEA nie może powiedzieć, jaki rodzaj raka się rozwinął, badanie nie służy także zdiagnozowaniu nowotworu. Więc test nie jest używany do badań przesiewowych raka lub diagnozy. Ale jeśli już zdiagnozowano raka, test CEA może pomóc monitorować skuteczność leczenia i / lub pomóc dowiedzieć się, czy choroba rozprzestrzeniła się na inne części ciała.

Badanie CEA może być stosowane do:

  • monitorowania leczenia osób z niektórymi rodzajami nowotworów; należą do nich rak jelita grubego i nowotwory odbytnicy, prostaty, jajnika, płuc, tarczycy, i wątroby
  • oceny, jakie jest stadium raka; oznacza to możliwość sprawdzenia wielkości guza i tego, jak daleko rozprzestrzenił się nowotwór
  • sprawdzenia, czy nowotwór powrócił po leczeniu.
diagnostyka raka jelita grubego
Fot.: Unsplash.com

Marker CEA znajduje przede wszystkim zastosowanie w celu monitorowania leczenia. Lekarz może przetestować cię przed rozpoczęciem leczenia, a następnie regularnie w trakcie terapii. Może to pomóc dostawcy zobaczyć, na ile skuteczne jest leczenie. Jeżeli po rozpoczęciu leczenia poziom markera CEA wzrasta, wskazuje to na nieefektywną terapię. Z kolei spadek poziomu CEA świadczy o skutecznym leczeniu nowotworu. Po zakończeniu leczenia pacjent może również wykonać test CEA. Test może pomóc wykazać, czy nowotwór powrócił.

Jak wygląda badanie CEA?

Poziom CEA najczęściej oznacza się w próbce krwi żylnej. Nie jest konieczne przygotowanie do badania, pacjent nie musi być na czczo. Poza krwią, stężenie CEA może być oznaczane także w innych materiałach biologicznych, takich jak płyn mózgowo – rdzeniowy, płyn opłucnowy czy płyn z jamy otrzewnej. Prawidłowy poziom markera CEA to poniżej 3 ng/ ml, a u osób palących – poniżej 4 ng/ ml.

Bibliografia:

Duffy M., Carcinoembryonic Antigen as a Marker of Colorectal Cancer: Is It Clinically Useful?; Clinical Chemistry 2001

 

 

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here