hiperprolaktynemia
Fot.: Unsplash.com

Hiperprolaktynemia to podwyższony poziom prolaktyny we krwi. Hormon ten odpowiada u kobiet za wzrost płodu oraz laktację. Z kolei u mężczyzn prolaktyna stymuluje jądra do syntezy testosteronu. Zbyt wysoki poziom prolaktyny może prowadzić do niepłodności. Zbyt wysoki poziom prolaktyny może dawać mało charakterystyczne objawy, co utrudnia rozpoznanie tego zaburzenia hormonalnego. Leczenie hiperprolaktynemii może wymagać terapii chorób będących przyczyną hiperprolaktynemii oraz stosowania leków będących agonistami dopaminy.

Czym jest hiperprolaktynemia?

prolaktyna
Fot.: Unsplash.com

Hiperprolaktynemia to jedno z najczęstszych zaburzeń hormonalnych, które występuje przede wszystkim u kobiet, choć zdarza się także u mężczyzn. Prolaktyna to hormon syntetyzowany przez przysadkę, którego najważniejszą rolą w organizmie kobiety  jest pobudzanie laktacji, a także stymulowanie wydzielania progesteronu w ciałku żółtym. Z kolei prolaktyna u mężczyzn odpowiada za regulowanie produkcji testosteronu przez jądra oraz podtrzymywanie funkcji seksualnych. U obydwu płci prolaktyna warunkuje odporność organizmu na stres, wspomaga funkcje immunologiczne.

Prawidłowy poziom prolaktyny we krwi jest następujący:

  • u kobiet w fazie lutealnej – poniżej 40 mikrogramów/ l
  • u kobiet w fazie folikularnej – poniżej 23 mikrogramów/ l
  • u mężczyzn – poniżej 20 mikrogramów/ l

Nadmierna syntezy prolaktyny przez przysadkę powoduje hiperprolaktynemię. Stan taki występuje fizjologicznie podczas ciąży i karmienia piersią; wysoka prolaktyna towarzyszy także stosunkowi seksualnemu oraz wysiłkowi fizycznemu. Oczywiście wtedy hiperprolaktynemia nie jest traktowany jako zaburzenie. Natomiast wzrost poziomu prolaktyny w każdej innej sytuacji stanowi zaburzenie gospodarki hormonalnej.

Przyczyny hiperprolaktynemii

Wysoki poziom prolaktyny może być spowodowany długotrwałym stresem, urazem fizycznym, a także stosowaniem leków przeciwdepresyjnych. Inne przyczyny hiperprolaktynemii to:

  • niedoczynność tarczycy
  • niedoczynność kory nadnerczy
  • niewydolność nerek
  • marskość wątroby
  • guzy przysadki

W przebiegu tych schorzeń może dojść do nadmiernej syntezy prolaktyny, a także upośledzonego jej metabolizmu, co prowadzi ostatecznie do wzrostu jej stężenia.

Jak objawia się hiperprolaktynemia?

Objawy podwyższonego poziomu prolaktyny są nieco odmienne u kobiet i u mężczyzn. W przypadku hiperprolaktynemii u kobiet pojawić mogą się takie symptomy jak:

  • zaburzenia miesiączkowania
  • niepłodność
  • spadek libido
  • uderzenia gorąca
  • suchość pochwy

Z kolei hiperprolaktynemia u mężczyzn może objawiać się spadkiem libido, impotencją, spadkiem masy mięśniowej, osteoporozą, przerostem gruczołów sutkowych (ginekomastią). Ponadto u osób obu płci pojawić mogą się bóle głowy, chroniczne zmęczenie, zaburzenia widzenia.

Diagnostyka hiperprolaktynemii

Pierwszym etapem diagnostyki hiperprolaktynemii jest oznaczenie poziomu prolaktyny we krwi. Następnie konieczne jest określenie przyczyn hiperprolaktynemii. Gdy wyeliminowane zostają wykluczone takie przyczyny jak ciąża czy niedoczynność tarczycy, wówczas diagnostyka powinna być skierowana na guz przysadki. W diagnostyce guza stosowany jest test z metoklopramidem. W teście tym oznaczane jest stężenie prolaktyny na czczo oraz w 60 minucie po podaniu metoklopramidu. Gdy poziom prolaktyny po podaniu leku zwiększył się co najmniej 6 razy – diagnozowana jest hiperprolaktynemia czynnościowa. Gdy poziom prolaktyny nie zwiększa się po podaniu leku – można rozpoznać gruczolaka przysadki.

Leczenie hiperprolaktynemii

leczenie hiperprolaktynemii
Fot.: Unsplash.com

W celu wyleczenia hiperprolaktynemii czynnościowej konieczne jest wyeliminowanie przyczyny zaburzeń hormonalnych. Leczenie przyczynowe może obejmować terapię niedoczynności tarczycy, niewydolności nerek czy wątroby. Konieczne może być także wyeliminowanie narażenia na stres. Farmakologiczne leczenie hiperprolaktynemii polega na stosowanie preparatów będących agonistami receptorów dopaminowych. Inną metodą leczenia jest operacyjne usunięcie guza.

Bibliografia:

Matuszek B., Nowakowski A., Hiperprolaktynemia – częsty problem kliniczny?; Medycyna Rodzinna 1/ 2003

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here