estrogeny
Fot.: Pexels.com

Estrogeny to żeńskie hormony płciowe, które odgrywają kluczową rolę w regulowaniu dojrzewania płciowego oraz rozrodczości kobiet. Hormony te są także obecne w organizmie mężczyzny. Fizjologiczny spadek estrogenów w organizmie określany jest mianem menopauzy i wiąże się z utratą zdolności do zajścia w ciążę. W związku z tym, że spadkowi poziomu estrogenu podczas menopauzy towarzyszą liczne niepożądane objawy, podczas menopauzy wskazane jest stosowanie hormonalnej terapii zastępczej. Ma ona na celu uzupełnienie niedoborów estrogenów w organizmie.

Funkcje estrogenów w organizmie

funkcje estrogenów
Fot.: Unsplash.com

Estrogeny to hormony steroidowe syntetyzowane z cholesterolu. Do estrogenów zaliczane są takie związki jak estradiol, estriol oraz estron. U kobiet za syntezę estrogenów odpowiadają jajniki, które zostają pod kontrolą przysadki i wydzielanych przez nią hormonu folikulotropowego FSH. W mniejszych ilościach estrogeny wydzielane są także przez łożysko, tkankę tłuszczową czy mózg. U mężczyzn synteza niewielkich ilości estrogenów ma miejsce w jądrach oraz korę nadnerczy.

Rolą estrogenów w organizmie kobiety jest przede wszystkim regulowanie rozwoju żeńskich narządów płciowych na etapie życia płodowego, a także dojrzewania płciowego w okresie pokwitania. Ponadto estrogeny odgrywają kluczową role w regulowaniu cyklu miesięcznego. W fazie folikularnej estrogeny odpowiadają za rozrost błony śluzowej macicy, przygotowując endometrium na implantację zarodka w sytuacji, gdy dojdzie do zapłodnienia. Pobudzają pracę gruczołów śluzowych macicy, a także przyczyniają się do zakończenia krwawienia miesięcznego, zwiększając krzepliwość krwi.

Estrogeny odpowiadają za utrzymanie prawidłowego profilu lipidowego krwi, zwiększając poziom cholesterolu HDL i zwiększając poziom LDL. Sprzyjają odkładaniu wapnia w kościach, regulują procesy krzepnięcia krwi, wspomagają syntezę kolagenu.

Estrogeny u mężczyzn odpowiadają za dojrzewanie kanalików jądra i wpływają na proces spermatogenezy. Ponadto – podobnie jak u kobiet – regulują procesy krwi, wspomagają mineralizację kości oraz normalizują poziom lipidów we krwi.

Jaki jest prawidłowy poziom estrogenów we krwi?

Poziom estrogenów zmienia się w poszczególnych fazach cyklu miesięcznego. Wartości prawidłowe estradiolu przedstawiają się następująco:

  • faza folikularna – od 37 do 330 pmol/l (10-90 pg/ml)
  • połowa cyklu – od 370 do 1835 pmol/l (100-500 pg/ml)
  • faza lutealna – od 184 do 880 pmol/l (50-240 pg/ml)

Po menopauzie wartości estriolu  spadają do 37 – 110 pmol/l (20 – 30 pg/ml). Poziom estradiolu u mężczyzn to 29 – 132 pmol/ l (8 – 36 pg/ml).

Niedobór estrogenów

niedobór estrogenów
Fot.: Unsplash.com

Do fizjologicznego spadku poziomu estrogenów dochodzi w przebiegu menopauzy, gdy ograniczona zostaje czynność wydzielnicza jajników. Inne przyczyny niedoboru estrogenów to niedoczynność przysadki, hipogonadyzm, zespół Turnera, zespół policystycznych jajników. Zbyt niskiemu poziomowi estrogenów we krwi towarzyszą takie symptomy jak:

  • zaburzenia cyklu miesięcznego
  • zaburzenia w profilu lipidowym krwi
  • osłabienie struktury kości
  • problemy z płodnością
  • trądzik, męska barwa głosu i hirsutyzm, wynikające z przewagi męskich hormonów płciowych (androgenów).

Nadmiar estrogenów

Wysoki poziom estrogenów występuje fizjologicznie w okresie ciąży. Inne sytuacje sprzyjające podwyższeniu poziomu estrogenów to np. cukrzyca, nadczynność tarczycy, marskość wątroby czy otyłość. U mężczyzn przyczyną podwyższenia poziomu estrogenów może być nowotwór jądra, a u kobiet – stosowanie antykoncepcji hormonalnej. Wysoki poziom estrogenów manifestuje się pod postacią zaburzeń miesiączkowania, powstawania zaburzeń krzepnięcia krwi, przyrostu masy ciała i obrzęków, powiększenia piersi i ginekomastii u mężczyzn, a także migrenowych bólów głowy.

Bibliografia:

Choroby wewnętrzne. Kompedium Medycyny Praktycznej pod red. A. Szczeklika i P. Gajewskiego; Medycyna Praktyczna 2010

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here