dieta a zawał
Fot.: Unsplash.com

Jednym z istotnych czynników wpływających na rozwój chorób serca jest niewłaściwa dieta. Właśnie dlatego choroby układu sercowo – naczyniowego określane są mianem chorób dietozależnych. Odpowiedni model żywienia ma ogromny udział w profilaktyce chorób serca, a także wspomaganiu terapii tych schorzeń. Dieta powinna być zrównoważona pod kątem kaloryczności, a także zawartości poszczególnych makro – i mikroskładników diety. Dzięki temu można zminimalizować ryzyko rozwoju chorób serca, a także licznych schorzeń zwiększających ryzyko zachorowania. Okazuje się bowiem, że takie schorzenia predysponujące do rozwoju chorób serca jak cukrzyca, nadwaga, insulinooporność czy dyslipidemia także są schorzeniami dietozależnymi. Rola odpowiedniej diety w profilaktyce chorób serca jest zatem nie do przecenienia. Jak zatem komponować dietę przyjazną sercu? A przede wszystkim – jakie składniki diety należy koniecznie wyeliminować?

Tłuszcze trans

tłuszcze trans
Fot.: Unsplash.com

Tłuszcze to najbardziej kontrowersyjny składnik diety – niektórzy traktują je jako szkodliwe i zupełnie zbędne w diecie, inni twierdzą, że są one niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Prawda jak zawsze leży pośrodku. Zdrowe, jak najmniej przetworzone tłuszcze, zwłaszcza nienasycone kwasy tłuszczowe kompleksowo wspomagają funkcjonowanie organizmu – w tym układu sercowo – naczyniowego. W diecie obecne są także tłuszcze bardzo niezdrowe, które zaburzają funkcjonowanie układu krążenia – i dlatego powinny być bezwzględnie wyeliminowane z diety. Mowa o tłuszczach trans, czyli kwasy tłuszczowe zawierające podwójne wiązanie w konfiguracji trans.

Tłuszcze trans powstają w procesie utwardzenia tłuszczów roślinnych, a także w procesie smażenia. W naturze występują tłuszcze trans – ich źródłem jest fermentacja bakteryjna zachodząca w żołądku przeżuwaczy. Dlatego naturalnym źródłem tłuszczów trans w diecie może być mleko i mięso przeżuwaczy, jednak udział tych tłuszczów nie jest znaczny. Największe znaczenie mają tłuszcze trans spożywane wraz z żywnością przetworzoną. Pozyskiwane w procesie przetwórstwa przemysłowego tłuszcze trans znaleźć można w dużych ilościach w takich produktach spożywczych jak:

  • wypieki cukiernicze
  • słodycze
  • fast foody
  • dania instant
  • margaryny
  • długo smażone potrawy

Tłuszcze trans nie powinny stanowić więcej niż 1% energii, co oznacza, że w diecie 2000 kcal spożycie tłuszczów trans nie może przekroczyć 2 g dziennie. W rzeczywistości jednak przeciętna dieta może dostarczać znacznie więcej tłuszczów trans (nawet kilkukrotnie). Skutkuje to zaburzeniem profilu lipidowego krwi – obniżeniem poziomu cholesterolu HDL oraz wzrostem poziomu cholesterolu LDL i trójglicerydów. Kolejną niekorzystną zmianą jest częstszy rozwój zmian miażdżycowych i nadciśnienia, co ostatecznie może skutkować rozwojem choroby niedokrwiennej serca czy zawału. Ponadto tłuszcze trans sprzyjają rozwojowi otyłości. Dlatego Światowa Organizacja Zdrowia opracowała w 2018 roku strategię zmierzającą do stopniowego eliminowania tłuszczów trans z żywności.

Cukier

Statystyczny Polak zjada około 40 kg cukru rocznie, podczas gdy zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia zaleca niemal o połowę niższe spożycie cukru. Zbyt wysokiemu spożyciu cukru towarzyszy większe ryzyko rozwoju nadwagi i otyłości, ale to nie jedyny negatywny wpływ cukru na zdrowie i kondycję układu sercowo – naczyniowego. Ponadto cukier i inne węglowodany rafinowane zaburzają profil lipidowy krwi, sprzyjając zwiększeniu poziomu trójglicerydów i cholesterolu we krwi. Kolejne konsekwencje nadmiernej podaży cukru w diecie to rozwój insulinooporności i cukrzycy typu 2, a także nasila procesy glikacji białek i uszkodzenie ścian naczyń krwionośnych.

Czerwone mięso

Częste spożywanie czerwonego mięsa może wpływać negatywnie na pracę serca i całego układu krążenia. Mięso stanowi źródło karnityny i choliny – związków, które poddawane są działaniu bakteryjnej flory jelitowej z wytworzeniem TMAO, czyli N – tlenku trimetyloaminy. Jest to związek o działaniu aterogennym, czyli miażdżycotwórczym, gdyż przyczynia się do nasilenia krzepliwości krwi i zaburzeń profilu lipidowego. Mięso stanowi także źródło nasyconych kwasów tłuszczowych oraz cholesterolu, a mięso smażone dostarcza znacznych ilości tłuszczów trans.

Sól

sól w diecie
Fot.: Unsplash.com

Sól stanowi podstawowe źródło sodu w diecie, a pierwiastek ten sprzyja rozwojowi nadciśnienia, a w konsekwencji – zawału serca czy udaru mózgu. Światowa Organizacja Zdrowia nie zaleca spożywania więcej niż 2 g sodu dziennie, co odpowiada 5 g soli. To o ponad połowę mniej niż zawiera przeciętna dieta. Należy zwrócić uwagę nie tylko na sól dodawaną podczas gotowania potraw, ale także sól ukrytą w produktach przetworzonych.

Bibliografia:

Lorkova M. i in., Dietary pattern and lifestyle of patients after myocardial infarction; Potravinarstvo, 2015

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here